SASS-groepsinterventie

Samen Aan de Slag met Schrijven!

Evidence-based groepsinterventie voor handschriftontwikkeling in groep 3 en 4

Ingrid van Bommel, Margo van Hartingsveldt, Liesbeth de Vries en Anneloes Overvelde

 

Op de grens van onderwijs en zorg

Alle kinderen leren schrijven op school. Het is voor leerkrachten een uitdaging om alle kinderen leesbaar en soepel te leren schrijven. Dit lukt de meeste kinderen, maar niet voor alle kinderen verloopt het leren schrijven succesvol. Deze kinderen hebben extra ondersteuning nodig in de vorm van aanvullende instructie en gerichte oefening. 

Uit onderzoek is bekend dat een kortdurende en gerichte ondersteuning effectief is om hen weer mee te laten doen met de groep. Deze ondersteuning ligt op de grens van onderwijs en zorg: extra begeleiding en gerichte oefening met de deskundige blik van een co-teacher. Leerlingen krijgen in een vroege fase van het leerproces - kortdurend- extra ondersteuning in de klas.  Zo voorkomen we dat deze kinderen hardnekkige schrijfproblemen ontwikkelen en verwezen worden voor individuele therapie.

Voor welke leerlingen is de SASS-groepsinterventie geschikt?

Deze interventie is gericht op kinderen met handschriftmoeilijkheden uit groep 3 en 4. Een tijdige kortdurende ondersteuning (6-8 weken) in een groepje van 4-6 kinderen geeft hen kansen weer snel aan te haken bij het handschriftniveau van de groep. Deze vorm van selectieve preventie is geschikt voor 10%-30% van de leerlingen. 

WHY-HOW-WHAT

Bij interventies die we uitvoeren in zorg en onderwijs is Wat we doen meestal wel duidelijk, maar we zijn ons vaak minder bewust Hoe we het doen en Waarom we het doen. In de SASS-groepsinterventie vormen de Why, How en What de leidraad van het programma: Het belang van leren schrijven én de manier hoe kinderen te motiveren vormen de Why van het SASS-concept. De rol van co-teacher (en dat kan een gespecialiseerde leerkracht of kindertherapeut zijn), de How, is beschreven vanuit de zelfdeterminatie theorie. De What is gebaseerd op de principes van motorisch leren en de toepassing op leren schrijven vanuit de Neuromotor Task Training (NTT) en Cognitive Orientation to daily Occupational Performance (CO-OP).

Vanuit deze achtergrond is de Why van de SASS-groepsintreventie tot stand gekomen:

Ik wil leren schrijven! We doen het vaak en veel! Ik kan het steeds beter!

Evidentie als basis voor de opzet en inhoud

De uitgangspunten voor de groepsaanpak zijn gebaseerd op de resultaten van een systematische review. De uitkomsten van deze review lees je in het SASS-groepsinterventie boek. De SASS-groepsinterventie is aangevuld met een voorbeeldset met werkbladen. Daarnaast hebben we 7 factsheets ontwikkeld. Deze factsheets bevatten tips en voorbeelden uit het boek Aan de slag met handschriftonderwijs (Overvelde & Nijhuis-van der Sanden, 2019).

Hoe ziet de SASS-groepsinterventie eruit?

Vooraf aan de SASS-groepsinterventie selecteert de eigen leerkracht de kinderen met handschriftmoeilijkheden. De leerkracht gebruikt hiervoor de Handschrift-QuickScan en Schoolvragenlijst voor leerkrachten (SQT). Tijdens de inventarisatie-les gaan co-teacher (vaak een kindertherapeut) en het groepje aan de slag; zij stellen met elkaar individuele doelen vast die tijdens het volgen van het SASS-programma aan bod komen.

De SASS-interventie kent een gestructureerde opbouw met 8 lessen voor groep 3 en 6 lessen voor groep 4. De co-teacher leidt de wekelijkse sessie. Twee keer per week is er een extra oefenmoment en herhalen de kinderen de oefenstof tijdens zelfstandige buddy-sessies.

Co-teaching: kindertherapeut en leerkracht werken samen 

In de SASS-groepsinterventie werken leerkracht (teacher) en co-teacher (gespecialiseerde leerkracht of kindertherapeut) samen en versterken elkaar in de aanpak. De co-teacher voert de lessen in het groepje uit (of binnen de hele klas wanneer voor deze vorm is gekozen). Inzet en betrokkenheid van beide disciplines is essentieel om het programma uit te voeren en te laten slagen.

De SASS-groepsinterventie vindt plaats in de klas. De kindertherapeut voert de lessen uit, de leerkracht is in de klas aanwezig, weet hoe de les in elkaar steekt en welke aandachtspunten er zijn bij de kinderen. Zo kan de leerkracht de kinderen attenderen op deze aandachtspunten bij het zelfstandig oefenen en de andere lessen.

Professionalisering van de leerkracht

Leerkracht en co-teacher werken nauw samen in de SASS-groepsinterventie. Op deze manier is informatie-uitwisseling eenvoudig en regelmatig te realiseren. Dat geldt ook voor overdracht van kennis en vaardigheden! Juist de doorgaande samenwerking draagt bij aan professionalisering van de leerkracht op het gebied van handschriftontwikkeling. Heeft de leerkracht kennis en ervaring opgedaan ‘on the job’, dan is verandering van taken op termijn zeker mogelijk en ook gewenst! De leerkracht neemt de leiding bij de uitvoering van de SASS-groepsinterventie en de co-teacher vult op verzoek van de leerkracht aan. 

Financiering vanuit Menukaart Nationaal Programma Onderwijs

Het ministerie van OCW heeft gelden beschikbaar gesteld om achterstanden van leerlingen als gevolg van COVID in te halen. Informatie hierover vind je op de website Onderwijs.nl. In april 2022 is de pagina 'Schrijfonderwijs' en daarbij is o.a. de aanbeveling opgenomen in te zetten op handschriftonderwijs. Dat houdt in dat de SASS-groepsinterventie gefinancieerd kan worden uit de NPO gelden. En dat is goed nieuws!

Financiering vanuit professionaliseringsbudget

De SASS-groepsinterventie richt zich op kinderen met handschriftproblemen en is opgezet in de vorm van selectieve preventie (voorkomen van erger). De opzet in de vorm van co-teaching draagt bij aan professionalisering van leerkrachten. Scholen hebben gelden beschikbaar voor professionalisering. 

Wil je Samen Aan de Slag met Schrijven? Volg dan de cursus en ontvang het boek!

In het voorjaar 2022 hebben we de eerste twee cursusdagen aan kindertherapeuten gegeven en enthousiaste reacties ontvangen. Nu zijn we er klaar voor om in het najaar de cursus SASS-groepsinterventie ook aan te bieden aan leerkrachten.

Het SASS-boek (165 pagina’s) inclusief de How en What-tips ontvang je bij het volgen van de SASS-cursus. 

 

Inschrijven voor een cursusdag? 

Informatie over data en kosten vind je hier: www.schrijvennl.nl/sass/                                

Inschrijfformulier: https://www.schrijvennl.nl/links-/inschrijfformulier-voor-de-modules/

 

Heb je vragen? Mail gerust naar schrijvennl.nl@gmail.com

 

Factsheets en doe-boek voor de kinderen

De factsheets zijn te bestellen vanaf 15 mei via https://www.schrijvennl.nl/sass2/factsheets/

 

De aanvullende materialen (doe-boek voor de kinderen inclusief een voorbeeldset werkbladen) zijn apart te bestellen in een papieren of digitale versie. Zie https://www.schrijvennl.nl/sass2/doe-boek/

Bestellen is mogelijk vanaf 15 mei 2022.
 

gepost op 5 mei 2022

Contact SchrijvenNL

SchrijvenNL.nl@gmail.com

© 2013 Alle rechten voorbehouden.

Mogelijk gemaakt door Webnode