Module 4: Aan de slag met handschriftonderwijs
Voor wie?
Deze scholing is ontwikkeld voor professionals in het basisonderwijs, waaronder leerkrachten, intern begeleiders, ambulant begeleiders, begeleiders passend onderwijs en onderwijsondersteuners.
Waarom handschriftonderwijs?
In een tijd waarin laptops en tablets steeds vaker worden ingezet in het onderwijs, rijst regelmatig de vraag: hoe belangrijk is handschrift eigenlijk nog? Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat schrijven met de hand een waardevolle bijdrage levert aan de cognitieve ontwikkeling en het leerproces van kinderen. Een goed ontwikkeld handschrift ondersteunt onder andere taalontwikkeling, leesvaardigheid en geheugenprocessen.
Tijdens deze scholing staat de ontwikkeling van het handschrift centraal — los van specifieke schrijfmethodes. De nieuwste wetenschappelijke inzichten worden vertaald naar concrete en direct toepasbare handvatten voor de dagelijkse onderwijspraktijk.
Wat leert de deelnemer?
Na afloop van deze module:
- kent de deelnemer de wetenschappelijke onderbouwing van het belang van schrijven met de hand;
- heeft de deelnemer inzicht in de schrijfvoorwaarden en de ontwikkelingslijn van handschriftontwikkeling: van de kleutergroepen tot en met groep 8;
- kan de deelnemer tijdig signaleren wanneer een leerling afwijkt van de normale ontwikkeling, zowel motorisch als taalkundig;
- is de deelnemer in staat ondersteuningsbehoeften rondom schrijfproces en schrijfproduct te herkennen, analyseren en hier passend op in te spelen;
- weet de deelnemer hoe gerichte feedback en zelfsturing bij leerlingen kunnen worden gestimuleerd;
- kent de deelnemer de afwegingen rondom blokschrift, lopend schrift en het inzetten van typen als aanvullende vaardigheid;
- kan de deelnemer onderscheid maken tussen schrijfproblemen die binnen school begeleid kunnen worden en situaties waarin verwijzing naar een kindertherapeut wenselijk is.
Werkwijze
De scholing is interactief en praktijkgericht. Wetenschappelijke inzichten worden direct gekoppeld aan herkenbare situaties uit de onderwijspraktijk. Er is aandacht voor zowel basisondersteuning in de groep als extra ondersteuning voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften.
Aan de hand van praktijkvoorbeelden en ingebrachte casuïstiek werken deelnemers aan een handelingsgerichte aanpak die direct toepasbaar is in de klas.
Inhoud van de module
Het aantal bijeenkomsten wordt in overleg afgestemd op de doelgroep en de wensen van de organisatie. Voor schoolteams worden drie bijeenkomsten aanbevolen.
Bijeenkomst 1 – De basis van handschriftonderwijs
- De kern van goed handschriftonderwijs
- De leerlijn van handschriftontwikkeling, inzetbaar naast iedere schrijfmethode
- Invloed van taak-, kind- en omgevingsfactoren
- Motivatie en effectieve feedbackprincipes
Bijeenkomst 2 – Signaleren en ondersteunen
- Het signaleren en analyseren van schrijfmoeilijkheden
- Handelings- en oplossingsgerichte ondersteuning
- Basisondersteuning en extra ondersteuning in kleine groepen of individueel
- Kennismaking met de methode Hanenpoten
Bijeenkomst 3 – Van analyse naar praktijk
- Advies aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden
- Inzet van speciale schrijfmiddelen en hulpmiddelen
- Mogelijkheden voor doorverwijzing en samenwerking met andere professionals
Maatwerk en differentiatie
Differentiatie tussen onderbouw en midden-/bovenbouw is mogelijk. Deelnemers kunnen indien gewenst worden gesplitst op basis van interessegebied of doelgroep.
Het boek Aan de slag met handschriftonderwijs maakt onderdeel uit van deze module.
De scholing kan worden afgenomen:
- op teamniveau;
- voor meerdere scholen binnen één bestuur;
- of binnen een samenwerkingsverband.
Meer informatie
Voor vragen of aanvullende informatie:
schrijvenNL.nl@gmail.com